Günümüzün mesajı David McCandless’ın “Information is Beautiful”dan geliyor. Söz konusu kitapta ses getirecek betimlemeler ve fenomenler mevcut.

İlk Soru: Modern bir program, kapsamlı işlemler gerçekleştirmek için kaç milyon satırlık koda gerek duyar.?

Ortalama bir Phone uygulaması 50.000’den az satırla mikro uygulamalarla yetinirken, Google’ın tüm kod tabanı tüm hizmetler için iki milyar satır seviyesinde. Bu fazlasıyla normal zira Google’da; ilginç bir şekilde savaş uçakları ve hatta Büyük Hadron Çarpıştırıcısı gibi makinelerin ardındaki kodlar da bulunuyor.

Google’ın Karmaşası

Eğer Google tarafından tasarlanmışsa, bir milyon kod satırı, yaklaşık 18.000 sayfa metine denk olcaktır. Uzay Mekiği, kalp pili veya Quake 3’ün oyun motoru gibi eski teknolojileri çalıştırmak için gerekli olanın ötesinde bir kod sayısı ama günlük yaşamda kullandığımız modern yazılımın arkasındaki itici güç olmak yeterli değil.

Bir ABD askeri, basit bir dronu çalıştırmak için kontrol yazılımı 3,5 milyon kod satırı kullanır. Boeing 787’nin arkasında, aviyonik ve çevrimiçi destek sistemleri için 6.5 milyon adet kod satırı var.

İşte en çarpıcı noktaı: Google Chrome, çalışmak için 6.7 milyon kod satırına ihtiyaç duyar. Bir Chevy Volt ise 10 milyon kod satırı ve bağlantı kullanır.

Android işletim sistemi 12-15 milyon kod satırında çalışır. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı 50 milyon satır kullanıyorken, bir işletim sistemin sistemin bu kadar fazla kaynağa ihtiyaç duyması ilginç. Sosyal medya servisi Facebook ise garip bir reka imza ararak, 62 milyon kod satırında çalışıyor. Onu ancak Mac OS X gibi işletim sistemleri geride bırakabiliyor.

Liderlik değişimleri, strateji kuşkuları, yeni girişim hayalleri ve otonom teknoloji uzmanlarını cezbeden rakipler nedeniyle Google’ın araba projesi geçtiğimiz yıl tam bir yetenek süzgecine dönüştü. Bu saydıklarımın dışında, bunun bir nedeni daha vardı: Para.

Şirkette eski çalışanların projenin değerine bağlı olarak artırılmış ödemelerle ödüllendirildiği bir tazminat sistemi vardı. Ve bu yüzden birçok çalışan tazminat alabilmek için işten ayrıldı. Duruma yakın bir kaynaktan edinilen bilgiye göre rakamlar öyle büyüktü ki, 2015 yılında iş güvencesine ihtiyaç duymayan birkaç kıdemli çalışan işten ayrıldı.

Yine bu yakın kaynaktan edinilen bilgiye göre geçtiğimiz aralık ayında araba birimi, Waymo adında bağımsız bir işe dönüştü ve sistem, bütün çalışanlara aynı yaklaşan daha genel bir ücret yapısıyla değiştirildi. Bundan önceki tazminat sistemi, Google’a pahalıya patlamış gibi görünüyor, zira Google’ın sahibi olan Alphabet Inc. şirketindeki üst düzey bir yönetici geçtiğimiz yıl harcamalarda yaşanan artışa dikkat çekti.

Alphabet Inc.’ın sahibi olduğu sağlık hizmetleri birimi Verily da farklı bir tazminat sistemine sahip, ancak o da araba projesindeki gibi yüksek ödemeler yapmak zorunda kaldı. Google’daki bu alışılmışın dışındaki sistem, 2010 yılında şirketin ilk otonom aracını duyurmasından sonra başladı.

Şebeke Müdahalesi Açık Gözlemevi (OONI) adı verilen ve 2012 yılında Tor Project tarafından geliştirilen uygulama, internete yapılan müdahaleleri ve sansürleri takip edecek, kullanıcıları da bu durumdan kurtulmaları konusunda bilgilendirecek.

Aralarında Facebook, Twitter ve WhatsApp’ın da bulunduğu toplam 1200 internet sitesini test eden uygulama, bant aralığına göre aynı anda 10’la 20 arasındaki siteyi 90 saniye boyunca test edebiliyor. Test aşamasından sonra engellendiği belirlenen siteler kırmızı, girişi serbest olan siteler ise yeşil olacak şekilde işaretleniyor.

Yalnızca siteler hakkında bilgilendirme yapmayacak olan OONI, bu sitelerin nasıl yasaklandığı ve yasağı aşma yöntemleri konusunda bilgilendirmede bulunacak. Servise şuradaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz fakat Tor Project’in ülkemizde yasaklanması sebebiyle erişimi ancak VPN servislerinden faydalanarak gerçekleştirebilirsiniz.

Bunun dışında erişim sıkıntılarının giderilmesi amacıyla VPN hizmetlerinden faydalanıldığını hepimiz biliyoruz. Fakat içlerinde kişisel bilgileriniz için güvenli sayılmayacak, kesinlikle uzak durmanız gereken VPN çözümleri de var. Onların hangileri olduğuna şuradan bakabilirsiniz.

Ayrıca aşağıdaki bağlantıdan OONI projesinin Android için yayınlanan mobil uygulaması olan Ooniprobe isimli uygulamayı da indirebilirsiniz.