
Bilgisayarın İç Parçaları
GÜÇ KAYNAĞI:
Bir bilgisayardaki elektronik devreler 5 ve 12 V’ luk DC ile çalışır. Şebekenin 220 V’ luk AC akımını bu gerilime çeviren güç kaynağıdır. Power Supply’a bilgisayar kasasının ön tarafındaki açma/kapama düğmesi kumanda eder.
ANAKART (MAİNBOARD) :
Bir bilgisayarın çalışmasında ana rolü oynayan CPU, ROM, RAM, BIOS gibi elemanların bulunduğu baskılı devre kartına anakart denir. Bilgisayara bağlanacak ilave kartlar (ses kartı, grafik kartı, ethernet kartı vb. ) anakart üzerinde bulunan ve slot adı verilen konnektörlere bağlanır. Anakart üzerinde bulunan şarj edilebilir
pil sistemi saati çalıştırmaya ve CMOS içindeki bilgileri saklamaya yarar.
CPU (MERKEZİ İŞLEM BİRİMİ):
Anakart üzerinde bulunan bir çiptir. CPU (Central Processing Unıt) bilgisayar programlarının verdiği emirleri alıp bu emirler doğrultusunda diğer çipleri ve elektronik devreleri yöneten, hesaplama ve mantıksal işlemleri yapan çiptir.
PC’ lerde kullanılan ilk işlemci 8088’ dir. INTEL, AMD, CYRIX en ünlü işlemci üreticileridir.
Pentium ll öncesi işlemcilerin üstten görünüşü tam bir kare biçimindedir. Çipin alt tarafında ise iğne biçiminde
bağlantı uçları vardır. Anakart üzerindeki özel bir slota geçen bu uçlar elektriksel bağlantıyı sağlar. Pentium ll ve lll’ ler ise anakarta dik yerleştirilirler ve üzerlerinde soğutucu mevcuttur.
Gelişen CPU’ lar arasındaki en önemli fark hızdır. Hızı etkileyen etmenler;
- CPU’ nun kendi içinde bir defada işleyebileceği verinin bit sayısı
- CPU ‘nun diğer çip ve kartlara bir kerede gönderebileceği veri sayısı
- CPU’ nun 1 saniye içerisinde yapabileceği işlem sayısı
RAM (RANDOM ACCESS MEMORY):
Ana bellek adı verilen bu bellek geçici olarak saklanması gereken tüm veri ya da program kodlarının yazıldığı çip grubudur. Bilgisayarın enerjisi kesildiğinde sakladığı verilerin tümü silinir. RAM’ in Türkçe karşılığı Rastgele Erişimli Bellek’ tir. Bu bellek üzerindeki adreslerin herhangi birisine doğrudan ulaşılabilmesi “rastgele “ ifadesi ile belirtilmeye çalışılmıştır. Bilgisayar işlemcisi (CPU), RAM belleği bir kara tahta gibi kullanır. İşlenecek olan programları buraya yükler. İşlevi bitenleri ise siler, üzerine yenisini yazar. Örneğin;harddiskteki bir programı çalıştırdığımızda CPU bu program kodlarını ilk önce RAM’ a yükler. Kodları buradan teker teker alarak çalıştırır. Başka bir programı çalıştırdığımızda bu defa eski kodlar silinir yerine yenileri yüklenir. ROM içerisindeki POST programı da çalışabilmesi için bilgisayar ilk açıldığında RAM belleğe yüklenir. Daha sonra CPU bu kodları alarak işleme koyar.
SLOTLAR (GENİŞLEME YUVALARI):
Bir anakart satın alındığında üzerine takılması gereken birçok genişleme kartı (ekran kartı, ses kartı, modem kartı, radyo kartı vb.) bulunmaz. Bu kartlar kullanıcının isteğine göre seçilir ve sonradan ilave edilir. İşte genişleme kartlarının anakart ile bağlantısını yapabilmek için slotlara (genişleme yuvalarına) gereksinim vardır.Modem anakartlar üzerinde ISA, PCI ve AGP adındaki farklı yapıdaki slotlar bulunur. Anakart üzerine bakıldığında daha küçük ve açık renkli olan yuvalar PCI, bunların yanında daha büyük ve koyu renkli olanlar ISA yuvalarıdır. Pentium ll anakartlarda ayrıca ekran kartının takılabileceği AGP yuvası vardır. ISA ve PCI yuvalar arasındaki farklar; veri yolu genişliği ve veri iletişimindeki yöntemdir. ISA veri yolu; 8 veya 16 bittir.
PCI veri yolu ise 64 bittir ve aynı zamanda 32 bit veri yolunu da destekler. PCI veri yolları ISA veri yollarına göre çok daha hızlıdır.
EKRAN KARTI:
Bir ekran kartının görevi; CPU’ dan aldığı bilgiyi ekranda göstermektir. CPU’ dan ekran kartına gönderilen bilgi bu kartın belleğinde saklanır. Eski tip ekran kartlarında ise; bu bilgi ekran kartı belleğinde piksel piksel saklanırdı. CPU’ dan gönderilen bu piksel bilgilerinin yönetimi yine CPU’ ya aitti. Bu ise CPU üzerinde fazladan yük getirdiğinden ekrandaki görüntünün hızı düşüktü. Bu tip ekran kartı kullanan bilgisayarlarda grafik programları ve oyunlarda kaliteli görüntü almak mümkün değildi.
Yeni tip ekran kartlarında ise; CPU’ nun görüntü işlerindeki yükünü hafifletmek amacıyla hızlandırıcı adı verilen işlemciler kullanılmaktadır. Günümüzdeki ekran kartlarında kullanılan hızlandırıcı çiplerden voodoove riva ilk akla gelenlerdir.
SES KARTI:
PC içerisindeki hoparlör kaliteli ses üretmek için yeterli değildir. ISA veya PCI slotuna bağlanan bir ses kartı dijital sesi analog sese dönüştürür. Bu dönüştürme metoduna örnekleme (sampling) denir. Örnekleme 8, 16, 32, 64 veya 128 bitle yapılır. 8 bit örnekleme çok basit oyunlar ve müzik için yeterlidir. PC’ den iyi bir ses alabilmek için 16 bit ses kartı kullanmak gerekir. 32, 64 veya 128 bitlik ses kartları PC’ de müzik üreten profesyoneller için uygundur. Normal bir kulak ile 16 ile 32 bit örneklemenin bile farkına varamaz.
MODEM KARTI:
Bilgisayar anakartına sonradan ilave edilen modem kartları, bilgisayarın normal telefon hatları üzerinden iletişim kurmasına olanak sağlar. Veriler modem kartının telefona bağlanan ucundan seri iletişim yöntemiyle gönderilir veya alınır. Bir nevi bilgisayara eklenen yeni bir seri port görevini üstlenir. Modem kartının telefon hattına bir saniyede gönderebileceği bit sayısı o modemin hızını belirler. Saniyede gönderilen bit sayısı bps (bit per second) ile tanımlanır. Günümüzde 28.000 bps, 36.000 bps, 56.000 bps ve 128.000 bps’ lik modemler standart olarak piyasaya sunulmaktadır.
Modem kartı takılan bir bilgisayarı çeşitli yazılımlar aracılığıyla telefon gibi kullanabilir, internete bağlanıp uzak bilgisayarlarla iletişim kurabilirsiniz.